Het jargon van kaakchirurgie, in gewone taal.
Elke term hieronder kan een chirurg met recht gebruiken tijdens een eerste orthognathisch consult. Bij elke term staat wat patiënten werkelijk willen weten: wat hij met een gezicht doet. Klinieken mogen deze pagina gerust delen of meegeven aan patiënten.
Geschreven vanaf de patiëntkant, om de reden beschreven in waarom dit bestaat. Algemene informatie, geen klinisch advies over een individuele casus.
De operaties
Orthognathische chirurgie
ook wel: kaakchirurgie, kaakcorrigerende chirurgie
Chirurgie die de kaakbotten zelf doorsnijdt en verplaatst, in plaats van tanden door het bot te bewegen. Meestal samen met orthodontie, die de beet voorbereidt op de nieuwe skeletale positie.
In het gezicht: Verandert het onderliggende gezichtsskelet en daarmee de gezichtsverhoudingen op een manier die een beugel alleen niet bereikt.
Le Fort I-osteotomie
ook wel: bovenkaakosteotomie, chirurgie van de bovenkaak
Een horizontale zaagsnede door de bovenkaak boven de tandwortels, die de hele bovenkaak losmaakt zodat hij als één blok verplaatst kan worden.
In het gezicht: Naar voren brengen vult het middengezicht op en ondersteunt de bovenlip en de neusbasis. Omhoog brengen (impactie) verkort een lang middengezicht en laat de kin automatisch naar voren roteren.
BSSO
ook wel: bilaterale sagittale splijtingsosteotomie, chirurgie van de onderkaak
Een lengtesplijting van de onderkaak aan beide zijden, waardoor het tanddragende deel van de onderkaak naar voren of naar achteren kan schuiven terwijl de gewrichten op hun plaats blijven.
In het gezicht: Naar voren brengen zet de kin en de kaaklijn naar voren en trekt het gebied onder de kin strak. Terugplaatsing doet het omgekeerde bij een vooruitstekende onderkaak.
Bimaxillaire chirurgie
ook wel: bimax, dubbelkaaksoperatie
Een Le Fort I en een BSSO in dezelfde operatie, waarbij beide kaken worden verplaatst.
In het gezicht: Maakt het mogelijk de hele beet samen te verplaatsen, wat grotere verplaatsingen en veranderingen van het occlusievlak mogelijk maakt.
Genioplastiek
ook wel: kinosteotomie, kincorrectie, verschuivende genioplastiek
Een aparte zaagsnede door de kinpunt, onder de tandwortels, waarbij alleen de kin wordt verplaatst. Het is niet dezelfde operatie als een BSSO, al worden ze vaak gecombineerd.
In het gezicht: Past projectie, hoogte en zijwaartse positie van de kin aan, los van de kaak en de beet.
SARPE
ook wel: chirurgisch ondersteunde bovenkaakexpansie, kaakdisjunctie
Een chirurgische losmaking van de bovenkaak in combinatie met een expansieapparaat, dat een smalle bovenkaak verbreedt. Meestal een eerdere, aparte operatie met daarna enkele maanden botconsolidatie.
In het gezicht: Verbreedt de bovenste tandboog en de glimlach; de verandering van het gezicht is bescheiden vergeleken met voorwaartse verplaatsing.
Maxillomandibulaire voorwaartse verplaatsing
ook wel: MMA, bimax-verplaatsing
Bimaxillaire chirurgie die specifiek wordt uitgevoerd om de bovenste luchtweg te vergroten, meestal bij obstructief slaapapneu.
In het gezicht: Dezelfde verandering van het gezicht als bij elke bimaxillaire verplaatsing. Het doel is functioneel, en de verandering in uiterlijk komt daarbij.
De bewegingen
Voorwaartse verplaatsing / terugplaatsing
ook wel: anteroposterieure beweging, A-P
Een kaak naar voren (verplaatsing) of naar achteren (terugplaatsing) bewegen in de voor-achterwaartse richting.
In het gezicht: Veruit de grootste bepaler van profielverandering. Het duidelijkst zichtbaar van opzij.
Impactie / verlaging
ook wel: verticale beweging van de bovenkaak
De bovenkaak omhoog het gezicht in bewegen, of omlaag ervandaan.
In het gezicht: Impactie verkort het middengezicht en vermindert een tandvleesglimlach; het laat de onderkaak bovendien sluitend naar voren roteren en neemt de kin mee.
Rotatie van het occlusievlak
ook wel: kanteling van het occlusievlak, rotatie met / tegen de klok in
De hele beet als geheel kantelen om een gekozen draaipunt, in plaats van hem naar voren te schuiven. De richting wordt benoemd zoals gezien vanaf de rechterzijde van de patiënt.
In het gezicht: Rotatie tegen de klok in brengt de kin omhoog en naar voren terwijl de bovenste snijtanden veel minder bewegen. Het kan een profiel meer veranderen dan pure voorwaartse verplaatsing en vlakt vaak de hoek onder de kin af.
Draaipunt
ook wel: scharnierpunt, rotatiecentrum
Het punt waaromheen de beet roteert bij een verandering van het occlusievlak: meestal het kaakgewricht, de bovenste snijtanden of de kiezen.
In het gezicht: Dezelfde rotatie, een heel ander resultaat. Roteren om de snijtanden laat die staan waar ze staan en beweegt de kin flink.
Occlusale kanteling
ook wel: cant, scheef bijtvlak
De ene kant van de beet staat hoger dan de andere.
In het gezicht: Zichtbaar van voren als een scheve glimlachlijn. Corrigeren zet de mond weer waterpas.
Middenlijnafwijking
ook wel: asymmetrie, gierbeweging
De kaak of de kin staat naar één kant van de gezichtsmiddenlijn.
In het gezicht: Van voren zichtbaar als een kin uit het midden of niet passende dentale middenlijnen.
De diagnose
Skeletale klasse II
ook wel: retrognathie, vergrote overjet
De onderkaak staat achter de bovenkaak ten opzichte van de schedelbasis.
In het gezicht: Meestal een terugwijkende kin, een diepe plooi tussen lip en kin en een slecht afgetekende kaaklijn. Vaak samengaand met een vernauwde luchtweg.
Skeletale klasse III
ook wel: prognathie, onderbeet
De onderkaak staat voor de bovenkaak, of de bovenkaak is onderontwikkeld.
In het gezicht: Een vooruitstekende kin en een vlak middengezicht.
Transversale onderontwikkeling van de bovenkaak
ook wel: smalle bovenkaak, maxillaire atresie
Een bovenkaak die te smal is voor de onderkaak, meestal met een kruisbeet waarbij de bovenste kiezen binnen de onderste sluiten.
In het gezicht: Een smalle glimlach met donkere hoeken, en vaak een hoog, spits gehemelte.
Dentoalveolaire compensatie
ook wel: compensatie, decompensatie
Tanden die in de loop der jaren zijn gekanteld om een skeletale discrepantie te maskeren. Orthodontische decompensatie maakt dit vóór de operatie bewust ongedaan.
In het gezicht: Decompensatie maakt de beet en het profiel tijdelijk slechter, omdat het de werkelijke omvang van de skeletale discrepantie blootlegt.
Lipincompetentie
ook wel: incompetente lipsluiting, lippen open in rust
Lippen die elkaar niet raken wanneer het gezicht ontspannen is, meestal doordat de kaken te ver uit elkaar of te ver uit lijn staan om de mond zonder inspanning te sluiten. Geforceerd sluiten spant de kinspier (mentalis) aan.
In het gezicht: Geopende lippen en een gespannen kin met putjes op elke ontspannen foto. Brengt de operatie de kaken bij elkaar, dan sluiten de lippen in rust vaak vanzelf - een van de zichtbaarste veranderingen in de weke delen, en de reden dat een eerlijke voor-foto de mond iets geopend mag tonen.
Een profiel lezen
Nasolabiale hoek
De hoek tussen de neusbasis en de bovenlip.
In het gezicht: Voorwaartse verplaatsing van de bovenkaak duwt de bovenlip doorgaans naar voren en roteert de neuspunt omhoog, waardoor deze hoek verandert.
Labiomentale plooi
ook wel: kin-lipplooi, sulcus mentolabialis
De plooi tussen de onderlip en de kin.
In het gezicht: Diep bij klasse II-patiënten; verplaatsing en genioplastiek verzachten hem meestal.
Cervicomentale hoek
ook wel: submentale hoek, kin-halshoek
De hoek tussen de onderzijde van de kin en de hals.
In het gezicht: Een van de opvallendste veranderingen bij voorwaartse verplaatsing van de onderkaak: het gebied onder de kin trekt strak en de kaaklijn komt los van de hals.
Pogonion, A-punt, B-punt
ook wel: cefalometrische punten
Vaste referentiepunten op de kin, de bovenkaak en de onderkaak, gebruikt om bewegingen op een röntgenfoto te meten.
In het gezicht: Zo komen de millimeters tot stand. Het zijn botpunten, dus een millimeter botbeweging is geen millimeter huidbeweging.
Wekedelenresponsratio
Hoever de bovenliggende huid en lip meebewegen bij een gegeven botbeweging. Dat verschilt per gebied, per richting en per persoon.
In het gezicht: De reden dat geen enkele fotopreview exact kan zijn, en de reden dat JawSim expliciet is over zijn illustratieve karakter.
De techniek
CBCT
ook wel: conebeam-CT
Een driedimensionale röntgenopname van het gezichtsskelet, gemaakt als onderdeel van het chirurgische onderzoek.
In het gezicht: De basis van nauwkeurige planning. Meestal niet beschikbaar bij een eerste consult.
Virtuele operatieplanning
ook wel: VSP, 3D-planning
De exacte osteotomieën en bewegingen plannen op de CBCT-gegevens, vaak met geprinte splints of zaagmallen als resultaat.
In het gezicht: Hier vindt de nauwkeurige wekedelensimulatie plaats, doorgaans laat in het traject en nadat de patiënt zich heeft vastgelegd.
Cefalometrische analyse
ook wel: cefalometrie, natekening
Gestandaardiseerde hoeken en afstanden meten op een laterale schedelröntgenfoto.
In het gezicht: Zo wordt de planning gekwantificeerd en tussen orthodontist en chirurg gecommuniceerd.
Algemene informatie, geen medisch advies. Welke bewegingen voor een bepaalde patiënt gelden, en in welke omvang, is een klinisch oordeel van zijn chirurg op basis van volledig onderzoek. JawSim visualiseert een planning illustratief; het bepaalt of voorspelt die nooit.
Toon het in plaats van het uit te leggen.
Start proefperiode
Waarom ik dit maakte
JawSim zet deze bewegingen tijdens het consult op de eigen foto's van uw patiënt. Proefperiode van 14 dagen, zonder creditcard.